Sinh Hoạt Giáo Xứ: Vài Dòng Cảm Nghĩ Về NGẮM 15 SỰ THƯƠNG KHÓ ĐỨC CHÚA GIÊSU

    Cứ vào mỗi dịp mùa chay, giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chúng ta, thường có nghi thức Ngắm 15 Sự Thương Khó Đức Chúa Giêsu, hay nói theo cách thông dụng mà giáo hữu quen dùng là “Ngắm Đứng“. Nghi thức này ngày nay có thể rất nhiều các bạn trẻ chưa có cơ hội để biết đến. Ngắm Đứng là một trong nhiều nghi thức phụng tự đã có từ rất lâu đời tại các xứ đạo, nhất là những xứ đạo tại các địa phận thuộc miền Bắc Việt Nam; cung điệu đang được một số tín hữu tại giáo xứ nhà xử dụng thuộc cung điệu của địa phận Bùi Chu. Cũng xin nói thêm, giai đoạn đạo Công Giáo được truyền vào Việt Nam do các giáo sĩ dòng Tên, dòng Đa Minh và Hội Thừa Sai Ba Lê, nên cách thức phụng tự có hơi khác nhau tại mỗi giáo phận. 

    Trong số các vị Thừa Sai đến Việt Nam, các giáo sĩ dòng Tên thường thông thạo tiếng nói, am tường các phong tục, văn hóa Việt, nên đã gây được sự ủng hộ của các giới trí thức địa phương, và thu hút sự hợp tác của các giáo dân. Đặc biệt là cha Đắc Lộ (Alexandre de Rhodes) ngài thông thạo chữ Nôm (chữ của Việt Nam do ông Hàn Thuyên chế biến  từ chữ Hán để viết ra âm Việt) và ngài đã dùng chữ Nôm để viết các kinh sách như Sách Kinh, sách Kinh Bổn, sách Giáo Lý (1619). Sau này, ngài đã dùng những mẫu tự của chữ Tây Phương (Bồ Đào Nha), xếp đặt theo cách phát âm của chữ Nôm, để hoàn thành chữ quốc ngữ đầu tiên mà chúng ta đang dùng cho đến ngày nay. Khi hoàn thành chữ quốc ngữ, ngài đã viết thêm các sách: Mười Điều Răn, Ngắm 15 Sự Thương Khó Đức Chúa Giêsu, Phép Giảng Tám Ngày, cuốn Tự Điển Việt-La-Bồ (in tại Rôma năm 1651) (*). Như vậy sách Ngắm 15 Sự Thương Khó đã tồn tại trên 300 năm, và rồi các xứ đạo đã dùng sách này chế tác theo cung điệu trầm bổng trong nguyện ngắm để giúp cho bổn đạo dễ dàng theo dõi và nguyện gẫm sự khổ nạn mà Chúa đã chịu hầu chuộc tội nhân loại. Từ sau năm 1945, đất nước Việt Nam trải qua nhiều biến cố, những  nghi thức ở các xứ đạo đã không còn được tổ chức đồng loạt và thường xuyên nên đang có cơ nguy thất truyền.   

    Nội dung trong 15 Bài Thương Khó được diễn tiến như sau:   

1)  Bữa Tiệc Ly Chúa Rửa Chân cho các Tông Đồ và Người lập bí tích Thánh Thể.

2) Chúa cầu nguyện tại vườn Giếtsimani.    

3) Chúa bị quân dữ  bắt.   

4) Tại nhà Thượng Tế Caipha, thánh Phêrô chối Chúa.   

5) Chúa bị giải sang dinh Tổng Trấn Philatô, và Philatô chuyển cho vua Hêrôdê nhưng Herôdê trả Chúa về cho Philatô và dân chúng đòi tha Baraba và giết Chúa.   

6) Chúa bị  Philatô kết án .    

7) Chúa bị quân dữ  sỉ vả, đánh đòn và đội mão gai.

8) Philatô đem Chúa cho dân thấy hình dạng, nhưng dân chúng đòi  đem đi đóng đinh.   

9) Chúa vác Thánh Giá, có Simon vác đỡ, Chúa nói với các dân thành Giêrusalem, bà Vêrônica trao khăn  để Chúa lau mặt.   

10) Tại đồi Calvariô Chúa bị đóng đinh trên Thập Gía, quân dữ chia nhau áo của Người.   

11) Chúa bị đóng đinh giữa hai tên cướp, một tên đã ăn năn thống hối. Chúa phó Đức Mẹ cho Thánh Gioan, và trời đất đã chuyển động.   

12) Chúa than thở cùng Chúa Cha.   

13) Chúa sinh thì trên Thánh Giá.   

14) Chúa xuống ngục tổ tông cứu các thánh, các quân lính tuyên xưng Người là con Thiên Chúa. 

15) Chúa bị quân lính lấy đòng đâm thâu cạnh nương long. Ông Giuse xin với Philatô cho hạ xác Chúa khỏi Thánh Gía và an táng trong mồ.   

    Rất mong những nghi thức cổ xưa sẽ dần dần được phục hồi tại các giáo xứ Việt Nam ở Hoa Kỳ cũng như ở trong nước, để duy trì những tập tục và  văn hóa Công Giáo mà cha ông ta đã dày công gây dựng. Có tham dự nghi thức này chúng ta mới thấy các cung điệu giúp ta chú ý theo dõi và nhờ đó đã tác động sâu xa tâm hồn chúng ta, hầu chúng ta suy niệm những khổ nạn của Chúa một cách có  ý thức và trọn vẹn.

    Một Thành Viên tha thiết của Giáo Xứ.

(*) Trích trong “ Giáo Hội Công Giáo Việt Nam” của LM Bùi Đức Sinh OP. MA. Giáo Sư Sử Học .

Giáo Xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp
2121 W. Apollo Rd., Garland, TX 75044 | Tel: (972) 414-7073 | E-mail: dmhcggarland@gmail.com